Oglądając zdjęcia i filmy surfingowe można odnieś wrażenie, że surfing to coś więcej niż sport. To styl życia, co więcej – przyjemny. Wydaje się, że wstęp do tego świata nie będzie łatwy, jednak o tym najlepiej przekonać się na własnej skórze. Od czego zacząć? O to pytamy Krzysztofa Jędrzejaka, doświadczonego surfera, specjalistę od mórz północnych, świetnego fotografa i instruktora.
***
Czy surfing to sport dla każdego?
Krzysztof Jędrzejak: Jak najbardziej. Nigdy nie jest za wcześnie ani za późno na naukę surfingu. Jak w każdej dyscyplinie, początki nie są łatwe, ale już ten etap potrafi dostarczyć satysfakcji. Pierwszą popłyniętą falę zapamiętuje się na zawsze.
Ile trwa ten wstępny etap?
To bardzo indywidualna sprawa i zależy od predyspozycji danej osoby. Warunki, w których przyjdzie nam próbować, też nie są bez znaczenia. Większość osób swoją falę łapie już podczas pierwszych zajęć, innym zajmuje to chwilkę dłużej. Szkoleniowe deski o dużej wyporności i stabilności pozwalają poczuć smak i energię ślizgu na fali bardzo szybko.
Od czego zacząć? Czy Bałtyk to dobre miejsce dla początkujących?
Zdecydowanie polecam rozpoczęcie przygody z surfingiem od szkolenia. Nie mówię tego tylko dlatego, że sam je prowadzę – wynika to z obserwacji na spocie (miejscu do surfowania). Osoby, które stawiają pierwsze kroki bez opieki i wiedzy doświadczonego instruktora, często to potwierdzają – nauka trwa wtedy znacznie dłużej, w krew wchodzą niedobre nawyki. Bałtyckie plaże bardzo dobrze nadają się dla początkujących. Piaszczyste dno i fale o niedużej mocy zdecydowanie ułatwiają naukę.
Ile kosztują kurs i sprzęt?
Godzina indywidualnego szkolenia to koszt około 200 zł, grupowego około 120. Warto zaznaczyć, że zgodnie z międzynarodowymi standardami jeden instruktor może zabrać na wodę maksimum 6 osób. Nietrudno się domyślić, że przy takiej liczbie kursantów jego uwaga jest bardziej rozproszona. Szkolenie indywidualne to opcja, w której instruktor jest w stanie poświęcić nam 100% uwagi, poznać lepiej nasze możliwości, co na pewno wpłynie na szybszy progres.
Jeśli chodzi o sprzęt (deska i pianka), to w przypadku szkoleń surfingowych jest on zapewniony w cenie szkolenia. Koszt zakupu deski surfingowej waha się od kilkuset złotych do kilku tysięcy. Wszystko zależy od jej stanu, rodzaju, marki i materiałów, z jakich została wykonana. Na początek polecałbym zapytać instruktora o deskę, która będzie dopasowana do naszych umiejętności. Lepiej ją najpierw wypożyczyć i sprawdzić, niż na własnej skórze przekonać się, że krótki i mniej stabilny model dla zaawansowanych riderów może i fajnie wygląda na Instagramie, ale znacząco spowalnia nasz progres.
Kurs to pewnie najszybsza droga, ale co jeśli ktoś wolałby uczyć się samodzielnie? Czy to w ogóle możliwe?
Trzeba pamiętać, że instruktorzy z certyfikatem International Surfing Association to osoby, które nie czerpały swojej wiedzy z internetowych tutoriali. Ich doświadczenie i znajomość lokalnych spotów są bezcenne i zapewniają kursantowi bezpieczne rozpoczęcie przygody z falami. Nie przekreślam oczywiście istnienia internetowych porad nauki surfingu. Myślę jednak, że to raczej opcja dla osób, które już posiadają pewne umiejętności i chcą doszlifować jakiś element.
Czy surfing bywa niebezpieczny?
Tak. Prócz takich zagrożeń, jak duże fale, skaliste dno, silne prądy czy różne wspaniałe zwierzaki wodne, największym czynnikiem wpływającym na ilość niebezpiecznych sytuacji na wodzie jesteśmy my sami – surferzy. Dlatego na początku kluczowe jest poznanie zasad bezpieczeństwa i etykiety surfingowej.
Czy snowboard lub longboard ułatwiają naukę surfingu?
Zdecydowanie! Każdy sport, który wiąże się z koniecznością utrzymania równowagi, pomoże przy pierwszych ślizgach na surfingu. Ogólna sprawność fizyczna, wydolność i obycie z wodą też mają znaczenie. Jest dużo aktywności, które na lądzie pomagają podnosić nasze surfingowe umiejętności. Ostatnio bardzo popularne są deski typu Surf Skate (rodzaj deskorolki z obracanymi trackami), które wymuszają i w bardzo wysokim stopniu odzwierciedlają ruchy, które wykonujemy, pływając po prawdziwych falach.
W jaki sposób mogą załamywać się fale, co to jest beach break i jakich fal powinni wypatrywać początkujący?
Na jakość i kształt załamujących się fal wpływa przede wszystkim rodzaj dna. Ze względu na ten czynnik rozróżniamy reef breaki (fale załamujące się na rafie / skałach) i beach breaki (fale załamujące się na piaszczystym dnie). To tych drugich powinni wypatrywać początkujący. Same fale mogą załamywać się łagodnie i powoli lub szybko i agresywnie, tworząc często możliwość popłynięcia w tzw. tubie. W surfingu piękne jest to, że każda fala łamie się inaczej. Nie ma dwóch takich samych. No chyba, że na basenie ze sztuczną falą.
Czy są jakieś przyjęte koleżeńskie zasady?
Zasady oczywiście są. I to nie tylko koleżeńskie. Funkcjonują na całym świecie. Warto ich przestrzegać, bo będąc na zagranicznym spocie wśród lokalnych surferów możemy sobie narobić problemów. Z roku na rok na Bałtyku przybywa surferów, niestety wielu z nich wciąż lekceważy zasady pierwszeństwa na fali lub wchodzi na spot, przeceniając swoje możliwości i stwarzając zagrożenie dla innych. Dla osób początkujących szczególnie ważne jest, aby potrafiły poświęcić dłuższą chwilę na obserwację miejsca, w którym zamierzają wejść do wody. Nie zawsze musimy wchodzić tam, gdzie siedzi najwięcej surferów.
Gdzie poza Bałtykiem warto wybrać się latem?
Jeśli chodzi o Europę, Atlantyk wcale nie jest najlepszym miejscem na wakacyjnego surf tripa. Zatłoczone spoty i fale są tam wtedy dużo gorszej jakości niż jesienią czy zimą. Wszystko zależy oczywiście od poziomu naszego zaawansowania, ale na przykład w Meksyku czy Indonezji każdy powinien znaleźć coś dla siebie. Mnie osobiście bardziej pociągają rejony północne, dlatego po lecie spędzonym na Bałtyku chciałbym ruszyć na Islandię lub do Szkocji.
Jak wyglądają surfingowe wakacje?
Na takim wyjeździe wszystko kręci się wokół prognoz falowania. W końcu od tego zależy intensywność czasu spędzonego na wodzie. W krajach, takich jak Portugalia czy Hiszpania, lokalsi rzadko zrywają się na wschód słońca. To idealna okazja dla bałtyckiego surfera, żeby popływać na super spocie unikając tłumów. Jeśli warunki dopisują, zazwyczaj robi się dwie, trzy sesje dziennie. Między nimi jest delektowanie się lokalnymi potrawami, zwiedzanie okolicznych spotów, a wieczorem piwko i morskie opowieści, jakich to pięknych fal nałapaliśmy w ciągu dnia. Tak naprawdę na surf tripie liczy się dobra ekipa. Dzielenie fal od wschodu do zachodu ze swoimi surf ziomkami to kwintesencja surfingowych wakacji.
Surfing to również subkultura, specyficzny styl życia.
Surfing to swego rodzaju filozofia, żeby nie powiedzieć religia (śmiech). Życie surfera toczy się w specyficznym rytmie – od prognozy do prognozy, od jednej sesji do kolejnej. To ciągłe oczekiwanie na okazję, żeby znowu wskoczyć z deską do wody. Szczególnie Bałtyk, kapryśny, zimny i brunatny, uczy nas cierpliwości. Zdarza się, że na kolejny dobry dzień z falami musimy czekać tygodniami. Surferska brać charakteryzuje się również dużą wrażliwością ekologiczną i dbałością o ekosystem, który daje nam tak wiele. Czuję ogromną wdzięczność, że moje życie związane jest właśnie z surfingiem.
Surfingowy film, który warto zobaczyć?
„A Brokedown Melody”.
Książka?
Na początku czerwca premierę ma polskie wydanie bestsellera nagrodzonego Pulitzerem – „Barbarian Days” Williama Finnegana. Nie mogę się doczekać, kiedy wpadnie w moje ręce.
Surfingowy guru?
Trzykrotny mistrz świata Australijczyk Mick Fanning. To nie tylko wybitny sportowiec, ale również wspaniały człowiek i wzór do naśladowania.
Surfing to?
Całe moje życie.
/ Krzysztof Jędrzejak
Miłośnik Bałtyku i mórz północnych, w których ze szczególną przyjemnością pływa w ekstremalnych zimowych warunkach. Genialny fotograf, gość naszej „Pocztówki…” z 8. numeru OM. Jest również instruktorem i współwłaścicielem bazy szkoleniowej SKS Surfingowy Klub Sportowy na kempingu Chałupy 6 – jeśli macie ochotę rozpocząć przygodę z surfingiem, tam go spotkacie.
***
Materiał ukazał się pierwotnie w 14. numerze Outdoor Magazynu (lato 2021).
