Zdecydowana większość Polaków zna i docenia wartość Puszczy Białowieskiej – wynika z ogólnopolskiego badania opinii publicznej przeprowadzonego przez firmę Quantify na zlecenie Instytutu Ochrony Środowiska – Państwowego Instytutu Badawczego (IOŚ-PIB).
***
Celem badania było poznanie społecznych postaw wobec ochrony Puszczy oraz określenie poziomu wiedzy mieszkańców różnych regionów kraju na temat tego unikatowego obszaru. Wyniki badania pokazują, że od 96 do 100% respondentów – w zależności od miejsca zamieszkania – słyszało o Puszczy Białowieskiej. Co istotne, znaczna większość ankietowanych, od 78 do 84%, jest świadoma, że obszar ten znajduje się na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO, wskazując na wysoki poziom świadomości ekologicznej społeczeństwa.
Choć świadomość na temat Puszczy jest wysoka, opinie na temat obecnego poziomu jej ochrony są zróżnicowane. Około połowy respondentów – od 41 do 63% w zależności od grupy – uważa, że stopień ochrony jest wystarczający. Warto jednak zwrócić uwagę na fakt, że wyraźna większość społeczeństwa, bo od 84 do 92% ankietowanych, popiera ideę objęcia całego obszaru Puszczy ochroną w stopniu zapewniającym pierwszeństwo naturalnych procesów. Zdaniem ankietowanych ingerencja człowieka powinna następować tylko w tych miejscach, gdzie jest to niezbędne dla zachowania różnorodności biologicznej, jak np. w przypadku koszenia łąk.
Ilona Jędrasik, zastępca dyrektora ds. zmian klimatu i współpracy międzynarodowej w IOŚ-PIB komentując wyniki badania, podkreśla ich społeczny wymiar:
W czasach kryzysu klimatycznego i postępującej utraty różnorodności biologicznej głos społeczeństwa w sprawie ochrony Puszczy Białowieskiej nie może zostać zignorowany. To już nie tylko kwestia nauki czy polityki – to pytanie o nasze wspólne wartości. Odpowiedzialność za Puszczę jest wspólna i wynika z troski o przyszłe pokolenia. Wyniki badania pokazują, że ta troska jest w Polakach bardzo silna – niezależnie od tego, czy mieszkają w Warszawie, Białymstoku czy w bezpośrednim sąsiedztwie Puszczy.
Badanie ujawniło również niskie poparcie dla niektórych aspektów korzystania z zasobów Puszczy. Tylko od 13 do 18% badanych uważa, że w Puszczy powinno się pozyskiwać drewno, nieco więcej, bo od 14 do 19%, dopuszcza prowadzenie łowiectwa. Zdecydowana większość respondentów sprzeciwia się tego rodzaju praktykom, wskazując na konieczność zachowania dzikiej przyrody w możliwie nienaruszonym stanie.
Badanie zostało przeprowadzone w maju 2025 roku metodami CAWI i CATI na reprezentatywnej próbie 1600 dorosłych osób. Próba została podzielona na trzy grupy: ogólnopolską (1000 osób), mieszkańców województwa podlaskiego (300 osób) oraz mieszkańców gmin położonych bezpośrednio na terenie Puszczy Białowieskiej (300 osób).
Wnioski z badania jednoznacznie pokazują, że niezależnie od miejsca zamieszkania, Polacy dostrzegają unikalność Puszczy Białowieskiej i wyrażają silne poparcie dla jej pełnej ochrony. Wyniki te stanowią istotny społeczny głos w debacie o przyszłości jednego z ostatnich w Europie nizinnych lasów o charakterze pierwotnym.
