1 lipca 2026 roku w górach Słowacji wchodzą w życie nowe przepisy dotyczące pracy przewodników górskich. Od tego momentu każdy zagraniczny przewodnik musi zarejestrować się w systemie NAHVSR, do czego potrzebna jest Europejska Legitymacja Zawodowa. Śpieszymy z wyjaśnieniami.
***
Spis treści
Czym jest EPC – European Professional Card
European Commission wprowadziła EPC jako elektroniczny system uznawania kwalifikacji zawodowych między krajami UE. To cyfrowa procedura, która ma ułatwiać pracę osobom wykonującym określone zawody w innych państwach Unii Europejskiej. EPC działa trochę jak „paszport zawodowy” – stąd polska nazwa Europejska Legitymacja Zawodowa.
Informacje po polsku:
Jak to działa?
Osoby posiadające uprawnienia zawodowe, potwierdzone określonymi certyfikatami, mogą złożyć wniosek w systemie EPC. Następnie Państwo przyjmujące (Gospodarz) weryfikuje kwalifikacje i przyznaje czasowe lub stałe pozwolenie wykonywania danego zawodu na terytorium swojego kraju.
EPC obejmuje w tej chwili zaledwie pięć zawodów, ale co ciekawe jest wśród nich „przewodnik górski”:
- pielęgniarki
- farmaceuci
- fizjoterapeuci
- przewodnicy górscy
- pośrednicy nieruchomości
Słowacja dołączyła do systemu EPC i została państwem-gospodarzem z początkiem tego roku.
EPC dla przewodników górskich
Na stronie www.nahvsr.sk (Národná asociácia horských vodcov Slovenskej republiky – National Association of Mountain Guides of Slovak Republic) czytamy:
Każdy zagraniczny przewodni górski jest zobowiązany do rejestracji w systemie EPC.
Poniżej znajdują się wytyczne, wg których obok kraju gospodarza, zakresu dat wykonywania zawodu i oficjalnej nazwy zawodu (Mountain guide), należy podać również cel, który NAHVSR określa tak:
Tymczasowe i okazjonalne świadczenie usług.
Jak będzie w praktyce? Czy przewodnik-obcokrajowiec będzie musiał składać prośbę o pozwolenie każdorazowo? NAHVSR nie tłumaczy.
Rejestracja w NAHVSR
Od 1 lipca funkcjonuje przepis, według którego przewodnik górski (np. z Polski), po uzyskaniu EPC, musi zarejestrować się w systemie NAHVSR:
Do rejestracji potrzebne są ważna Europejska Legitymacja Zawodowa (EPC) i ubezpieczenie.
Niestety, nie każdy przewodnik z Polski otrzyma EPC.
Certyfikaty przewodników górskich uznawane przez system EPC
Tu leży najistotniejsza i niestety jeszcze niesprecyzowana kwestia. „Mountain Guide” w rozumieniu UE nie oznacza dowolnego przewodnika turystycznego czy przewodnika tatrzańskiego.
Na ten moment system EPC nie określa jasno jakie certyfikaty są wymagane dla potwierdzenia profesjonalnych kwalifikacji zawodowych dla zawodu „Mountain guide”. Wydaje się jednak, że w tej chwil pewność co do otrzymania EPC mogą mieć jedynie przewodnicy posiadający kwalifikacje odpowiadające standardowi:
To certyfikat międzynarodowy, respektowany we wszystkich krajach Europy. Taki „pełnoprawny” przewodnik wysokogórski, uprawniony jest do prowadzenia klientów w:
- alpinizmie
- lodowcach
- wspinaczce
- skialpinizmie
- terenie nieubezpieczonym
Czy polskie kwalifikacje przewodnickie PZA lub PTTK wystarczą by prowadzić klientów w Tatry Słowackie? Na ten moment nie wiadomo. Jeśli nie określają tego jasno przepisy Komisji Europejskiej, decyzja leżeć będzie prawdopodobnie po stronie kraju-gospodarza, w tym przypadku Słowacji.
Certyfikaty językowe
Przede wszystkim interesuje nas sytuacja, w której polski przewodnik prowadzi polskich klientów. Wtedy oczywiście język słowacki nie jest ani potrzebny, ani przydatny. Na stronach UE czytamy:
Dopóki umiejętności językowe nie stanowią części Twoich kwalifikacji zawodowych, wniosek o uznanie kwalifikacji zawodowych oraz wymóg wykazania znajomości języka nie są ze sobą powiązane. W związku z tym uznanie Twoich kwalifikacji zawodowych nie może zostać odrzucone ani odroczone z powodu braku znajomości języka.
To jednak po stronie słowackiej leżeć będzie kwestia do rozstrzygnięcia: czy język słowacki jest potrzebny i wymagany do prowadzenia klientów w górach Słowacji.
Wnioski – nowe realia dla przewodników tatrzańskich
Od 1 lipca 2026 roku polscy przewodnicy górscy, aby legalnie prowadzić wycieczki w górach Słowacji, muszę zarejestrować się w dwóch systemach:
Tylko w ten sposób mogą otrzymać oficjalną zgodę na świadczenie usług na terenie Słowacji, jednak tylko na określony okres i formie „okazjonalnej”.
Dodatkowo od NAHVSR zależeć będzie jakie certyfikaty zostaną ostatecznie uznane oraz czy czasem potrzebne nie będzie również potwierdzenie znajomości języka słowackiego.
Ruch Słowaków może więc mieć na celu „ochronę” biznesu przewodników słowackich, poprzez utrudnienie dostępu do pracy w Tatrach Słowackich przewodnikom polskim.
źródła: NAHVSR, Europa.eu
