Topniejąca wieloletnia zmarzlina (permafrost) coraz mocniej wpływa na bezpieczeństwo w Alpach. Na Matterhornie lokalni przewodnicy z Zermatt czasowo przestali prowadzić klientów na szczyt, uznając aktualne warunki za zbyt ryzykowne. Podobna sytuacja dotyczy tzw. Drogi Papieskiej (Via del Papa), czyli włoskiej drogi normalnej na Mont Blanc prowadzącej przez Rifugio Gonella. 10 lipca przewodnicy z Courmayeur ogłosili wycofanie tej trasy z oferty do czasu poprawy warunków.
***
Spis treści
Matterhorn
Przewodnicy z Zermatt poinformowali o czasowym zawieszeniu prowadzenia klientów na Matterhorn. Powodem są wyjątkowo niestabilne warunki, związane przede wszystkim z degradacją wieloletniej zmarzliny. Decyzja została podjęta ze względów bezpieczeństwa i nie oznacza oficjalnego zamknięcia góry.
Wysokie temperatury utrzymujące się w Alpach powodują rozmarzanie permafrostu, który przez dziesięciolecia stabilizował wiele formacji skalnych. Jego degradacja może prowadzić do odrywania się luźnych głazów i płyt skalnych oraz zwiększenia zagrożenia obrywami. Szczególnie narażone są eksponowane fragmenty grani Hörnli, czyli klasycznej drogi na Matterhorn.
Śmiertelny wypadek na Matterhornie
W niedzielę, 12 lipca, dwóch alpinistów zginęło podczas zejścia z Matterhornu granią Hörnli. Około godziny 11:00, na wysokości około 4030 metrów, z nieustalonych dotąd przyczyn doszło do ich upadku.
Świadek wypadku natychmiast powiadomił służby ratunkowe. Ratownicy Kantonalnej Organizacji Ratownictwa w Valais zostali przetransportowani na miejsce śmigłowcem Air Zermatt, jednak po dotarciu mogli jedynie potwierdzić śmierć obu alpinistów. Tożsamość ofiar nie została jeszcze oficjalnie ujawniona. Sprawę bada prokuratura.
Mont Blanc
10 lipca przewodnicy z Courmayeur czasowo wycofali z oferty prowadzenie klientów włoską drogą normalną na Mont Blanc przez Rifugio Gonella. Powodem, podobnie jak na Matterhornie, są trudniejsze i bardziej nieprzewidywalne warunki związane z wysokimi temperaturami, degradacją permafrostu oraz problemami na lodowcu.
Alex Campedelli, prezes Stowarzyszenia Przewodników Górskich z Courmayeur, wyjaśnił:
Z powodu upałów, które mieliśmy w czerwcu, warunki szybko się pogorszyły. Jest zbyt niebezpiecznie, aby prowadzić tam klientów. Lodowiec jest pełen szczelin, a wyznaczenie właściwej drogi stało się bardzo trudne. W ubiegłym tygodniu podjęliśmy decyzję, że nie będziemy już oferować klientom tego wejścia.
Mont Blanc nadal można zdobywać od strony francuskiej. Szacuje się, że każdego roku próbę wejścia na szczyt podejmuje kilkanaście do około 20 tysięcy osób, przy czym droga włoska jest uważana za bardziej wymagającą.
To nie pierwszy przypadek ograniczania popularnych tras alpejskich z powodu zmian warunków. W 2022 roku czasowo zamknięto klasyczną drogę na Mont Blanc od strony francuskiej z powodu nasilonych obrywów skalnych w rejonie Grand Couloir pod Aiguille du Goûter.
Raport Maćka Ciesielskiego
Alpinista i przewodnik IVBV Maciek Ciesielski zwraca uwagę, że sytuacja na Matterhornie nie oznacza oficjalnego zamknięcia góry. Lokalne środowisko przewodnickie z Zermatt jedynie poinformowało o zaprzestaniu prowadzenia klientów ze względu na większą kruszyznę i zwiększone zagrożenie.
Jak podkreśla Ciesielski, nie ma oficjalnych zakazów, a decyzja o wejściu pozostaje kwestią indywidualnej oceny warunków. Jego zdaniem przewodnik odpowiedzialny za bezpieczeństwo klientów powinien w takiej sytuacji rozważyć zmianę celu.
W swoim raporcie wskazuje również, że wiele innych popularnych celów alpejskich znajduje się obecnie w trudnych, suchych lub mocno zmienionych warunkach. Szczególną uwagę zwraca na konieczność bardzo poważnego traktowania poruszania się po lodowcach.
Przyszłość klasycznych dróg alpejskich
Matterhorn i Mont Blanc od dziesięcioleci są symbolami alpinizmu i jednymi z najpopularniejszych celów wysokogórskich. Obecna sytuacja pokazuje jednak, że nawet najbardziej znane drogi nie gwarantują już powtarzalnych warunków.
Topnienie wieloletniej zmarzliny, zmiany na lodowcach i coraz częstsze okresy ekstremalnych temperatur sprawiają, że ocena ryzyka staje się ważniejsza niż kiedykolwiek wcześniej. Decyzje przewodników z Zermatt i Courmayeur nie oznaczają zamknięcia gór, lecz pokazują zmieniające się podejście do bezpieczeństwa w Alpach: klasyczna znajomość drogi musi dziś iść w parze z bardzo aktualną oceną warunków.
Źródła: bergsteigen.com, La Stampa, Official Media Release: Public Prosecutor’s Office of the Canton of Valais, Maciek Ciesielski
