Spanie pod namiotem to przygoda sama w sobie, ale i wiele korzyści. Zamieniając kwatery na namiot można zaoszczędzić sporo pieniędzy i spać w pięknych miejscach na łonie dzikiej przyrody. Zakup namiotu warto jednak przemyśleć. Dopiero gdy dopasujemy namiot do naszych potrzeb, będziemy naprawdę zadowoleni.
***
Ważne pytania przed zakupem
Jest szereg pytań, na które musimy sobie odpowiedzieć przed zakupem. Im będziemy ze sobą bardziej szczerzy, tym większe szanse na sukces. Z poniższych pytań można sobie zrobić quiz, który pomoże podjąć decyzję o wyborze wygodnego namiotu.
Jaka pora roku?
Kluczowa sprawa to pora roku, kiedy chcemy pod namiotem nocować. Czy tylko w okresie lata i wakacji, czy też lubimy biwakować od wiosny do późnej jesieni? A może chcemy spać w namiocie zimą lub w górach? To wszystko zmiennie kryteria wyboru. Namioty na wakacje nie muszą być bardzo pancerne, powinny być bardziej ażurowe (sypialnia więcej siatki niż materiału), nie muszą też mieć wielu linek napinających, ani wzmocnień. Im namiot bardziej na złe pogody i zimę, tym jego warstwa zewnętrzna powinna sięgać bardziej do ziemi i mieć lepszą wentylację. Namioty na lato (2-3 sezony) będą mniejsze po spakowaniu i lżejsze.
Czy namiot będzie noszony?
Na cenę namiotu mocno wpływa jego waga i objętość. Podstawowe pytanie brzmi: czy będziemy na pola namiotowe przychodzić z całym dobytkiem w plecaku czy też przyjeżdżać samochodem? Jeżeli nasze wakacje pod namiotem to podróże autem, możemy kupić niemal dowolnie duży, ciężki i wygodny namiot. I nie będzie on drogi.
Sytuacja jest zupełnie inna, gdy namiot mamy nosić na własnych plecach. Tu każdy gram i centymetr sześcienny ma ogromne znaczenie. W takim wypadku warto wydać więcej pieniędzy, żeby nie męczyć się z ciężkim namiotem, który na dodatek zajmuje pół plecaka. Jeżeli mamy zamiar wozić namiot na rowerze, to warto wybrać model z pokrowcem pozwalającym na montaż na ramie czy kierownicy. Część producentów oznacza takie modele specjalnie (np. bikepack edition). Generalnie im krótsze maszty, tym łatwiej spakować namiot do plecaka, sakwy czy luku bagażowego. Modele z masztami o długości 30-35 cm są droższe niż te z masztami 40-50 cm, ale jeżeli mamy zamiar to nosić i pakować do małych rozmiarów warto dopłacić.
Maszty
Najtańsze namioty mają maszty z włókna szklanego. Są długie, ciężkie i często się łamią. Są za to tanie. Jednak moim zdaniem nie warto kupować aż tak taniego namiotu, bo będziemy z nim mieli stale kłopoty.
Najpopularniejsze i najtrwalsze są namioty z masztami z rurek aluminiowych. Są lekkie, trwałe i wytrzymałe, choć droższe niż te z włókna szklanego. Najdroższe namioty mają maszty z kompozytów węglowych i kosztują bardzo dużo. Robią różnicę na ekstremalnych wyprawach, ale nie przy całorocznym biwakowaniu.
Wielkość namiotu
Unikajcie namiotów, w których sypialnia jest niższa niż 95 cm, no chyba że sami macie poniżej 170 cm wzrostu. W takim namiocie nie da się wygodnie siedzieć podczas złej pogody. Namioty, w których da się tylko leżeć, są klaustrofobiczne. Daje się w nich leżeć, ale nic poza tym. Ciężko się przebrać czy coś naprawić.
Zastanówcie się, czy chcecie podróżować w pojedynkę czy z kimś. Namioty jednoosobowe są często za małe i zbyt niewygodne nawet dla jednej osoby. Nadają się dla minimalistów i realizowania ambitnych celów sportowych, ale do rekreacji są zbyt ciasne. Warto kosztem niewiele większej wagi mieć dużo więcej miejsca. Namiot dwuosobowy waży od jednoosobowego średnio 0,5 kg więcej a daje nam dwa razy więcej miejsca. To naprawdę dobry interes. Para podróżująca razem powinna wybrać namiot 3 osobowy, zamiast gnieździć się w dwójce. Rodzina z dzieckiem powinna zainwestować w namiot 4 osobowy itd. Większość sypialni ma długość 220 cm i dla osób o wzroście do 190 cm to jest jeszcze OK. Wyższe osoby powinny jednak poszukać namiotu z sypialnią o długości 230 -235 cm.
Sypialnia
Sypialnia powinna być szczelna. W takim sensie żeby nie było żadnej dziurki czy szczeliny, przez którą mogłyby do środka dostać się owady. Nie chodzi tylko o mrówki, ale coraz częściej o komary i kleszcze, które w ocieplającym się klimacie roznoszą coraz więcej groźnych chorób (poradnik – kleszcze). Sypialnia powinna być wykonana z materiału, przez który nie przejdzie żadna, nawet najmniejsza meszka, a zamki po zapięciu sypialni również powinny być robaloodporne. Fajnie jeżeli wodoodporny materiał podłogi sięga trochę wyżej, tak, by nie namakał od rosy czy kropli deszczu. Generalnie sypialnia ma być wodoodporna od podłoża, ale oddychająca przez pozostałe ściany.
Tropik
Tropik to nic innego jak zewnętrzna płachta namiotu nakładana na sypialnię. W większości przypadków tylko namioty dwupowłokowe są warte rozważania. Namioty jednopowłokowe sprawdzają się zimą i w górach podczas ataków szczytowych, ale do zwykłej turystyki raczej się nie nadają. Cała wilgoć z powietrza i ta wydychana przez nas będzie się skraplać i kapać na nas.
Tropik może być z poliestru (większość namiotów) lub z nylonu (te najdroższe). Nylon jest bardzo drogi, ale mechanicznie mocniejszy i lżejszy od poliestru. Namioty z tropikami z nylonu są nawet dwukrotnie droższe niż te poliestrowe. Poliester jest najbardziej popularnym materiałem na poszycia namiotów. I w przeciwieństwie do nylonu nie kurczy ani nie rozciąga się pod wpływem zmiany temperatury.
Na każdym namiocie będzie podana jego wodoodporność w postaci wysokości słupa wody, jaką materiał jest w stanie wytrzymać zanim zacznie przemakać. W praktyce każdy namiot o wodoodporności powyżej 1500 mm można śmiało kupować. Ważna jest również laminacja szwów. Każde miejsce, gdzie na tropiku są szwy, powinno być podklejone specjalną wodoodporną taśmą. Jeżeli nie jest, namiot będzie w tym miejscu przeciekał. Tropik ma być absolutnie wodoszczelny i chronić nas przed opadami i wiatrem.
Wentylacja
Co prawda tropik ma być wodoodporny ale wilgoć z ubrań, powietrza i od naszego ciała musi mieć ujście. W tropiku powinna być jakaś wentylacja. Działa tym lepiej im wyżej jest umieszczona. W drogich namiotach można ją otworzyć lub zamknąć nawet z wnętrza sypialni, w większości jednak robi się do na zewnątrz. Wentylacja powinna być zamknięta jedynie podczas deszczu. To najlepsza recepta na suche wnętrze i dobry sen.
Przedsionek (absyda)
Namiot powinien mieć przedsionek lub dwa. Dwa przedsionki znajdują się zazwyczaj w namiotach dwuosobowych o kształcie kopuły (igloo) gdzie każdy z użytkowników wchodzi ze swojej strony. Większy przedsionek jest zazwyczaj w namiotach tunelowych gdzie wchodzi się od szczytu, a nie od boku, jak w igloo. Duży przedsionek pozwala przechowywać bagaże, zostawić buty i brudne rzeczy poza sypialnią, a nawet gotować. Osobiście uważam, że duży przedsionek jest bardzo ważnym elementem dobrego namiotu. Duże przedsionki przydają się szczególnie podróżującym na rowerze.
Kształty i właściwości
Najpopularniejsze obecnie namioty to konstrukcje typu igloo (kopuła) lub tunel. Igloo ma minimum dwa maszty krzyżujące się na środku w najwyższym miejscu i są konstrukcjami wolnostojącymi – nie przewrócą się nawet bez śledzi. Igloo są stabilniejsze na wietrze, ale mniej wygodne, bo oferują mniej miejsca w środku. Są też cięższe niż tunele. W igloo, czyli namiocie kopułowym, siedzieć możemy niemal tylko na środku.
Namioty tunelowe nazywane też beczkami nie stoją samodzielnie tylko trzeba je przytwierdzić do ziemi za pomocą śledzi, natomiast oferują więcej miejsca, bo da się w nich wygodnie siedzieć na całej długości między masztami. Są lżejsze, bo długość masztów (czyli liczba użytych rurek) jest znacznie krótsza.
Oba typy namiotów mają swoje plusy i minusy. Moim zdaniem na polskie warunki i do noszenia samodzielnie najwygodniejsze będą namioty tupu tunelowego, które pochodzą z Norwegii i bliżej im do naszego zmiennego klimatu. Największymi walorami namiotów typu igloo jest samo stojąca konstrukcja i możliwość spania w samej sypialni.
Zobacz siakich namiotów używają nasi eksperci (Kamila Kielar, Agnieszka Dziadek, Joanna Mostowska, Dorota Szparaga, Mateusz Waligóra, Łukasz Supergan, Rafał Król):
Sposoby montażu
Najdroższe namioty mają sypialnię podpiętą na stałe do tropiku, a masztu umieszcza się w tunelach w tropiku. To najlepsze rozwiązanie, bo namiot stawia się błyskawicznie i nawet gdy rozstawiamy go podczas deszczu to wnętrze pozostaje suche. Większość namiotów ma jednak inne rozwiązanie. Maszty montuje się do sypialni a na to narzuca się tropik. To amerykańskie rozwiązanie, które pozwala nam spać w dobrą pogodę w suchym powietrzu bez nakładania tropiku.
Udogodnienia i detale
Lepsze namioty mają elementy odblaskowe, kieszonki czy półki wszyte na stałe do sypialni i liczne inne udogodnienia. Docenimy je szczególnie przy dłuższych wyjazdach, gdy będziemy spędzać w namiocie więcej czasu.
Ceny, rynek, konkurencja
Najtańsze, niemal jednorazowe namioty dostaniecie w dyskontach czy marketach budowlanych. Szkoda na nie pieniędzy i szkoda środowiska. Na szczęście ostatnimi laty mocno urosła w Polsce dolna średnia półka w najlepszym rozumieniu tego słowa. Porządne namioty o dobrych parametrach dostaniecie w Decathlonie czy na platformach typu Allegro (np. chińskie namioty typu Naturhike). Dobrze też wygląda oferta ogólnopolskich sieciowych sklepów sportowych takich jak Intersport czy Martes. Jeżeli zamierzacie spędzać pod namiotem 1 -2 tygodnie w roku to taki namiot w zupełności na wakacje wystarczy.
Jeżeli macie do dyspozycji większy budżet, chcecie nosić namiot w plecaku czy wozić rowerem dostaniecie bez problemu lekkie, ale bezpieczne modele dobrych zachodnich marek jak włoskie Ferrino, czy szkockie Vango. To taka półka średnio-górna.
Wyższa półka dla wymagających to amerykańskie MSR, Marmot, Nemo, Big Agnes czy oferująca bardzo solidnie wykonane i wygodne produkty niemiecka Tatonka.
Najwyższa półka to namioty w cenie powyżej 4 tysięcy złotych, takie jak szwedzki Hilleberg francuska Samaya, czy norweski Helsport, ale to już produkty dla bardzo wymagających użytkowników, biwakujących wiele nocy w ciągu roku.
Inne uwagi
Gdy namiot ma niezbyt mocną podłogę, warto do niego dokupić footprint, czyli płachtę biwakową podkładaną pod podłogę sypialni. Dzięki temu nie zrobimy w podłodze dziury, a namiot będzie zawsze czysty.
Można łatwo zmniejszyć wagę namiotu, zamieniając stalowe śledzie na aluminiowe lub aluminiowe na małe aluminiowe szpilki.
Dbanie o namiot
Po powrocie z wyjazdu powinniśmy namiot wysuszyć i wytrzepać z niego wszystkie paprochy, zanim schowamy go do szafy. To sprawi że namiot będzie nam służył przez długie lata. Wilgotny namiot w worku szybko zacznie pleśnieć ,a grzyb który rozwinie się na materiale (kropidlak czarny) jest dla człowieka mocno szkodliwy.
Rafał Król
***
O zaletach namiotów w kontekście bezpieczeństwa Rafał pisał tutaj:
Z kolei walory systemów hamakowych przedstawił dla nas Rafał Palowski:
