Na górze Wdżar w Kluszkowcach odbyły się pierwsze w Polsce testy załogowego statku powietrznego typu eVTOL – Jetson ONE – z myślą o jego potencjalnym wykorzystaniu w działaniach ratownictwa górskiego. Podczas testów Jetson ONE wykonał m.in. lot na szczyt pobliskiej góry Lubań o wysokości 1211 m n.p.m., pokonując dystans ok. 4 km w czasie poniżej czterech minut – mimo wiatru przekraczającego 16 m/s. Lot powrotny odbył się równie sprawnie i bez zakłóceń.
Jetson ONE to ultralekki, jednoosobowy statek powietrzny o napędzie elektrycznym, wyposażony w osiem niezależnych silników, komputer pokładowy, system bezpieczeństwa oraz spadochron balistyczny. Może rozwijać prędkość ponad 100 km/h i utrzymywać się w powietrzu do 20 minut. Pilot steruje nim za pomocą jednego, intuicyjnego joysticka – a dzięki systemom stabilizacji lotu, urządzenie pozostaje w zawisie nawet po puszczeniu kontrolera. Konstrukcja pojazdu została zaprojektowana z myślą o maksymalnym bezpieczeństwie i dostępności – inspirowana doświadczeniami z budowy samochodów wyścigowych, wyposażona w klatkę ochronną i systemy redundancji. Co istotne, sterowanie Jetsonem ONE jest na tyle proste, że podstawowe szkolenie może trwać zaledwie kilka godzin, a użytkownik nie musi mieć zaawansowanego doświadczenia lotniczego, by bezpiecznie odbyć pierwszy samodzielny lot.
Jarosław Jurczakiewicz, Naczelnik Grupy Podhalańskiej GOPR, mówi:
– „To nie tylko pokaz technologii, ale realna szansa na nowe narzędzie w naszej pracy. Sprzęt tego typu może umożliwić bardzo szybkie dotarcie do poszkodowanego – zwłaszcza w sytuacjach, gdzie dojazd quadem lub dotarcie pieszo zajmuje kilkadziesiąt minut. Jetson mógłby pełnić rolę tzw. szpicy ratowniczej – czyli pierwszego ratownika, który błyskawicznie dociera na miejsce i może natychmiast rozpocząć działania”.
W Polsce brakuje obecnie ram prawnych umożliwiających szersze zastosowanie załogowych pojazdów eVTOL w działaniach cywilnych, w tym ratowniczych. Brak takich regulacji może hamować rozwój i wdrażanie rozwiązań o realnym potencjale operacyjnym. Test GOPR z udziałem Jetson ONE to także impuls do rozpoczęcia szerszej debaty – w której nie powinno zabraknąć głosu Urzędu Lotnictwa Cywilnego (ULC) i innych instytucji odpowiedzialnych za tworzenie bezpiecznych i nowoczesnych ram prawnych dla transportu powietrznego przyszłości.
Jetson ONE powstał z inicjatywy polskiego inżyniera, Tomasza Patana, który pierwsze testy prototypu przeprowadził na Pustyni Błędowskiej. Wideo z tego wydarzenia zdobyło kilkadziesiąt milionów wyświetleń i zapoczątkowało światowe zainteresowanie projektem. Dziś Jetson ma swoją główną siedzibę we Włoszech, a kolejne linie montażowe planowane są w Stanach Zjednoczonych.
