Obozować możemy na bardzo różne sposoby, jednak dla entuzjastów outdooru czy bushcraftu najpopularniejsze typy schronień to namiot, hamak i tarp. W niniejszym artykule opisujemy je pokrótce, zwracając uwagę na główne zalety i wady poszczególnych rozwiązań.
***
Namiot
Namiot, czyli klasyczne schronienie podczas biwaku, z pewnością zapewnia najlepszą izolację cieplną. Zamknięta przestrzeń łatwiej się nagrzewa, ponadto namiot może dawać poczucie bezpieczeństwa – zarówno własnego, jak i przedmiotów, które mamy ze sobą.
Namiot jest rozwiązaniem uniwersalnym: do jego rozłożenia nie potrzebujemy drzew, a więc możemy rozłożyć go niemal gdziekolwiek – co najwyżej będzie nam nieco niewygodnie. Jeśli nawet zaskoczy nas nieoczekiwany opad w ciągu nocy, nie musimy obawiać się pobudki w mokrym śpiworze.
Poza wieloma zaletami spanie w namiocie ma też swoje wady. Przede wszystkim – masa i wielkość namiotu. Nawet bardzo lekkie i kompaktowe modele nie będą tak małe jak hamak czy tarp. Z jednej strony tropik ochroni nas przed niespodziewaną zmianą pogody. Z drugiej – spowoduje szybkie nagrzewanie się wnętrza namiotu wraz z pojawieniem się pierwszych promieni letniego słońca. Ponadto w szczelnie zamkniętym namiocie łatwo zbiera się wilgoć skraplająca się na połach oraz śpiworze.
Hamak
Spanie w hamaku ma wielu zwolenników – taka forma noclegu często oszczędza nam porannego bólu pleców. Elastyczny materiał sam dopasuje się do naszego ciała, dając komfortowe podparcie. Dodatkowo w hamaku nie straszne jest nam nieprzychylne podłoże – nierówności terenu czy nachylenie nie mają znaczenia, kiedy umościmy się zawieszeni ponad ziemią. Nie musimy się też martwić wilgotnością podłoża.
Jeśli weźmiemy po uwagę nie tylko nasz komfort, ale także dobro otoczenia, hamakowanie ma jeszcze jedną zaletę – ogranicza nasz wpływ na ściółkę leśną wpisując się tym samym w filozofię Leave No Trace.
Hamak po spakowaniu jest mały, szybko wysycha i jest łatwy w montażu – do jego zamocowania potrzebujemy jedynie dwóch solidnych punktów mocowania. Jednak sam hamak często nie wystarcza. W czasie niepewnej pogody niezbędny będzie tarp, który ochroni nas przed ewentualnym deszczem. Latem przydatna będzie dodatkowa moskitiera. Niemal zawsze podczas hamakowania warto pomyśleć o karimacie, macie samopompującej lub innej izolacji od strony pleców, gdzie śpiwór jest ściśnięty i izoluje tak dobrze, jak od góry. Podczas zimniejszych nocy przyda się specjalna podpinka, która zapewni dodatkową izolację termiczną.
Tarp
Tarp to konstrukcja, którą zamontować możemy w kilku konfiguracjach. W połączeniu z hamakiem najlepiej sprawdza się daszek dwuspadowy – latem warto zawiesić go wysoko zapewniając sobie dostęp świeżego powietrza. W chłodniejsze i deszczowe dni tarp rozwiesza się nisko, aby lepiej chronił przed deszczem i wiatrem.
Oprócz klasycznego daszku stosuje się też tzw. „diament”, czyli szybką do rozłożenia konstrukcję przypominającą namiot; „kopertę” – chroniącą przed wiatrem i lekkim deszczem konstrukcję w kształcie litery C oraz płachtę biwakową (bivy bag), czyli minimalistyczne rozwiązanie w formie pokrowca na śpiwór.
Nocowanie pod tarpem (szczególnie na ziemi, nie w hamaku) ma także swoje wady. Ta forma noclegu może być ryzykowna podczas niepogody – zadaszenie nie ochroni nas przed spływającą po ziemi wodą opadową. Otwarta konstrukcja nie gwarantuje też tak dobrej termiki jak namiot, ani nie oddzieli nas od mieszkańców leśnej ściółki – wędrujących na około owadów i pająków.
Redakcja
***
W cyklu naszych poradników, który stale rośnie, staramy się dzielić tą wiedzą i przydatnymi informacjami. Do tej pory powstały następujące artykuły:
- Biwak na dziko. Przepisy w krajach europejskich
- Biwak na dziko. Gdzie szukać legalnych miejsc?
- Biwak na dziko. Przepisy: noclegi i ogniska
- Biwak na dziko. Leave No Trace
- Zanocuj w lesie – program Lasów Państwowych. Legalny biwak na dziko w Polsce
- Zanocuj w lesie – mapa
- Program „Zanocuj w lesie” – najczęściej zadawane pytania
- Biwak na dziko. Wybór miejsca w terenie
- Biwak na dziko. Typy schronień
- Biwak w hamaku
- Biwak na dziko. Jak się spakować?
- Biwak na dziko. Jesień
- Biwak na dziko. Budowanie własnego schronienia (wkrótce)
- Biwak na dziko. Etyka (wkrótce)
Wszystkie części cyklu zebrane są tutaj:
Tarpy są wykorzystywane bardzo często z namiotami.
Tani namiot o kiepskich parametrach z tarpem może być świetnym zestawem na deszcz. Sam używam tak namiotu 1 osobowego (800 gram, 2,5 litra objętości) w połączeniu z tarpem 2×3 metra (600 gram). Zaleta to cena. Całość około 220 zł (namiot 70 zł, tarp, 150 zł). Z tarpem na 70 zł ( masa 800gram) zestaw robi sie śmiesznie tani (140 zł całość)
Tarp nie zapewnia pełnej ochrony zazwyczaj, Zwłaszcza mały, trekkingowy tarp (ok. 350 gram). W połączeniu z lekkim bivy (300-400 gram) daje doskonała ochronę. To rozwiązanie budżetowe. Taki zestaw to ok, 500-700 zł. Za tyle się namiotu o masie 700 gram nie kupi.
Co do hamaka. Wbrew opiniom bardzo ważne jest podłoże. Stromo to trudność w wchodzeniu do hamaka i ryzyko stoczenia się sprzętu. Zdarzało mi się spać na 60% pochyłościach.
Gdy pod hamakiem woda lub ostre kamienie albo spore nierówności wychodzenie też robi sie kłopotliwe.
Do tego czas rozkładania hamaka nie jest szybki. To chodzenie od drzewa do drzewa. Gdy jest pochyło to szczególnie upierdliwe.
Tarp do hamaka jest większy niż do spania na ziemi. Jest wyżej i jest bardziej narażony na działanie wiatru. Niestety musi być wytrzymalszy, cięższy i droższy.
Konieczność używania zewnętrznej ociepliny w niższych temperaturach powiększa objętość zestawu noclegowego.
Moskitiera i hamak na bagaż rozbudowuja calość do sporych rozmiarów. Z minimalizmem malo to ma wspólnego.
W hamaku doskonale sie wysypiam ale jeśli chodzi o bezpieczeństwo to nie pozwala on na szybką reakcję.
Z tego względu wole spanie na ziemi – namiot lub tarp.
Hamak to rozwiązanie z tropików. Tam jest wszechobecne robactwo, duża wilgotność, gorąco. Przewiewny hamak jest idealnym rozwiązaniem.
IMHO namiot jest najlepszy.
Minimalizując masę i objętość warto sięgnąć po minimalistyczny tarp ale w komplecie z bivy na skrajne warunki.