Dłuższe wieczory i niższe temperatury to nie powód, by rezygnować z biwaków. Jeśli przygotujemy się do nich odpowiednio, jesień odwdzięczy się nam fantastyczną paletą doznań. Biwak jesienią – oto nasz poradnik.
*
Jesiennych biwaków nie wolno bagatelizować. Noce bywają już zimne, a pogoda potrafi zaskoczyć. Konsekwencje przemoczonego śpiwora mogą być znacznie bardziej uciążliwe niż latem. Jednak sprzęt, jaki mamy dziś do dyspozycji, sprawia, że biwak w takich, nieco trudniejszych warunkach, wcale nie musi oznaczać walki o przetrwanie.
Biwak biwakowi nierówny. To, jak bardzo będzie wymagający, zależy od pogody, ale też od wysokości nad poziomem morza, ukształtowania terenu, aktywności poprzedzającej biwak i długości wycieczki/wyprawy. Dlatego planując, warto za każdy razem dokładnie przemyśleć, jakie rzeczy mogą się przydać.
Oczywiście w górach niemal zawsze będzie zimniej niż na nizinach. W lesie zazwyczaj cieplej niż na otwartych przestrzeniach i w miejscach nieosłoniętych od wiatru. W noce bezchmurne zimniej niż w pochmurne. Na mikroklimat wpływają też wszelkie cieki i zbiorniki wodne – jesienią romantyczny biwak na plaży może okazać się nietrafionym pomysłem.
Podczas jesiennych biwaków kluczowe znaczenie będzie miał niezawodny sprzęt i odzież. Namiot nie może przemakać i powinien mieć dobrą wentylację. Mata powinna zapewniać dobrą izolację od podłoża, śpiwór musi być dość ciepły (komfortowo w okolicach 0 st. Celsjusza będzie bezpiecznym wyborem). Musimy mieć dodatkowe ciepłe ubrania na zmianę, po wysiłku przebrać przepoconą bieliznę. Gotowanie to podstawa – ciepłe napoje i posiłki nie tylko nas ogrzeją, ale umilą czas. Warto zastanowić się, na czym będziemy siedzieć – ultralekki materac dmuchany, może być zbyt delikatny, by siedzieć na nim przy ognisku, gdzie na dodatek zmoknie od rosy.
Spis treści
Biwak jesienią – poradnik: lista sprzętu
Odzież
- wygodna, oddychająca bielizna,
- koszulka termiczna z długim rękawem (kalesony na sobie lub w plecaku, w zależności od temperatury i intensywności wysiłku),
- warstwa ciepła: polar, bluza, najlepiej z kapturem (nie musi być bardzo gruba, jeśli mamy ciepłą kurtkę; za to dobrze, jeśli będzie nieprzewiewna,
- średniej grubości kurtka puchowa lub z dobrą ociepliną syntetyczną,
- kurtka przeciwdeszczowa,
- spodnie trekkingowe, najlepiej szybkoschnące (lub/i przeciwdeszczowe),
- trzy pary skarpet (różnej grubości – na trekking i biwak),
- dobre buty trekkingowe, zazwyczaj wysokie i z membraną,
- ciepłe nakrycie głowy,
- chusta typu buff,
- dodatkowa bielizna / warstwa do spania (ważne – sucha, czysta odzież podnosi komfort termiczny),
- rękawiczki.
Spanie
- namiot / tarp / hamak (koniecznie z podpinką i tarpem) / płachta biwakowa. Na początek przygody z jesiennymi biwakami najlepszy będzie jednak namiot, w którym spokojnie się przebierzemy, a w przypadku słabej pogody w miarę komfortowo spędzimy wieczór,
- śpiwór (może być syntetyczny, jednak musi być ciepły – temperatura komfortu 0 st. Celsjusza to minimum – nie sugeruj się tym, co mówią prognozy, nocą przy ziemi będzie znacznie zimniej, na odczuwalną temperaturę ma również wpływ wiatr i wilgoć),
- mata samopompujaca / materac z izolacją termiczną, karimata.
Woda
- butelki, bidony (pełne, min. 1,5 l – w zależności od dostępności wody),
- termos,
- filtr do wody,
- kubek,
- kawiarka (lub inny patent kawowy – dla miłośników kawy),
- herbata, kawa, ulubiony napój.
Kuchnia
- prowiant w zależności od liczby planowanych posiłków. Jeśli nie planujecie ogniska, dobrym pomysłem może okazać się ograniczenie do liofilizatów,
- przekąski (np. orzechy, suszone owoce, chipsy z bobu),
- przyprawy,
- turystyczny łyżko-widelec,
- kuchenka turystyczna, paliwo (w zależności od typu).
Narzędzia
- nóż lub scyzoryk,
- czołówka,
- zapalniczka / krzesiwo,
- rozpałka,
- łopatka do kupy,
- taśma naprawcza,
- dodatkowa linka,
- mapa, kompas, GPS,
- telefon w nieprzemakalnym etui,
- zapasowe baterie, powerbank.
Higiena
- chusteczki, papier toaletowy (naturalny, bez zapachu i kolorów),
- pasta, szczoteczka do zębów,
- naturalne mydło (im zimniej, tym mniej chce się myć – przy kilkudniowych wypadach można tę kwestię pominąć).
Bezpieczeństwo
- apteczka,
- podstawowe leki,
- środek na komary i kleszcze,
- folia NRC,
- ogrzewacz chemiczny.
Biwak to przygoda
Dobry biwak może być celem wycieczki. Najmilszym momentem po trudach dnia. Odpoczynkiem w ciszy lub okazją do rozmowy. Zadbajmy o siebie, by było nam komfortowo. Spróbujmy umościć się w tych jesiennych warunkach, by chłonąć przyrodę niezależnie od aury.
*
Pierwszy biwak w trudnych warunkach?
Rozbijmy namiot w ogrodzie, na działce, w dozwolonym miejscu obok schroniska – jeśli nie jesteśmy pewni sprzętu lub/i własnej odporności (np. czy nie zmarzniemy w śpiworze), zróbmy biwak testowy w bezpiecznym miejscu. Better safe than sorry, a na dzikie biwaki przyjdą z czasem.
Biwak jesienią: poradnik o czym warto pamiętać
-
Zmrok zapada wcześniej, noce są dłuższe.
-
Pogoda jest zmienna, częściej pada.
-
Nawet gdy nie pada, jest wilgotno (trudniej rozpalić ognisko).
-
Zostawione na zewnątrz rzeczy przez noc zmokną.
-
Im większa różnica temperatur, tym silniej w namiocie skrapla się para wodna.
-
Temperatury potrafią spaść w okolice zera, najzimniej jest nad ranem.
Wybór miejsca: zasady ogólne
- Poszukiwania miejsca na biwak warto rozpocząć najpóźniej na godzinę przed zachodem słońca.
- Zwróćmy uwagę na kierunek wiatru, poszukajmy naturalnych barier. Gdy takich nie ma, namiot ustawiamy krótszym bokiem do wiatru.
- Sprawdźmy, czy nad miejscem biwakowym nie ma suchych gałęzi lub spróchniałych drzew – zwłaszcza, gdy wieje.
- Zachowajmy bezpieczny dystans od ogniska, zabezpieczmy je solidnym kręgiem kamieni, a gdy mocno wieje, zrezygnujmy z palenia ognia.
- Lasy liściaste (szczególnie niskie, z dużą ilością zarośli) są bardziej wilgotne niż iglaste.
- Pod namiot lub tarp szukamy miejsc płaskich. Przede wszystkim unikajmy spania bokiem do nachylenia.
- Unikajmy zagłębień terenu, które w razie deszczu mogą wypełnić się wodą.
- Zastanówmy się, gdzie wstaje słońce – czy chcemy, by nas rano obudziło i ogrzało?
- Zbadajmy podłoże, czy jest równe, miękkie i nie ma ostrych lub wystających elementów.
Legalny biwak na dziko
W Polsce można biwakować wyłącznie w obszarach do tego wyznaczonych. Na szczęście dzięki programowi Zanocuj w lesie, wprowadzonemu w życie w 2021 roku, na terenach Lasów Państwowych takich miejsc nie brakuje. Wystarczy odwiedzić stronę czaswlas.pl. Pamiętajmy o stosowaniu się do zasad programu!
Ogniska
W Polsce ogniska wolno rozpalać wyłącznie w miejscach do tego przeznaczonych. Ognisk i otwartych źródeł ognia nie wolno używać w parkach narodowych, rezerwatach przyrody i lasach. Aby znaleźć miejsce na ognisko, najlepiej skorzystać z bazy turystycznej przygotowanej przez każde nadleśnictwo. Warto również sprawdzać mapę zagrożenia pożarowego IBL.
Biwak jesienią – poradnik Leave No Trace
- Przygotuj się i planuj z wyprzedzeniem (pozwoli to uniknąć awaryjnych biwaków i akcji ratunkowych, które – nie dość, że mogą być niebezpieczne – wiążą się z olbrzymią ingerencją w przyrodę),
- Podróżuj i obozuj na twardych podłożach (w Polsce będą to szlaki i miejsca przeznaczone do biwakowania, szczególnie wiosną należy pamiętać, by nie niszczyć miękkiej ściółki),
- Zabieraj ze sobą śmieci, zakopuj kupę,
- Pozostaw na miejscu wszystko, co znalazłeś (nie zbieraj kamyków, patyków, nie kop dziur, nie ustawiaj kopczyków – ekosystem jest skomplikowaną siecią, w której każdy element odgrywa rolę),
- Minimalizuj wpływ ogniska na środowisko (pal małe ogniska tylko w miejscach do tego przeznaczonych, nie zbieraj drewna w miejscach niedozwolonych),
- Szanuj dzikie zwierzęta (nie podchodź, nie karm, zachowaj ciszę – szczególnie po zmroku, psa prowadź na smyczy),
- Bądź uprzejmy dla innych (ale również zwracaj uwagę na złe zachowanie i zgłaszaj akty wandalizmu lub kłusownictwa).
Leave No Trace nie jest zamkniętym zbiorem przykazań. To filozofia bezinwazyjnego korzystania z natury. Ostatecznie nic nie zastąpi myślenia – wystarczy co pewien czas postawić sobie pytanie: „Czy to, co w tej chwili robię, nie pozostawia śladu?”.
*
Więcej poradników na ten temat znajdziesz na naszej stronie:
