Góry w obiektywie – poradnik fotografa, Michała Sośnickiego. Część szósta

przez Administrator | Opublikowano 24 sierpnia 2016 9:31

Fotografie prosto z aparatu, czyli format JPG, czy może poddane obróbce w programie graficznym, czyli RAW? HDR.

Zacznijmy od wyjaśnienie co to jest format zapisu JPG, a co oznacza RAW.

HDR z 3 zdjęć, z poprawnym balansem bieli

HDR z 3 zdjęć, z poprawnym balansem bieli

HDR z 3 zdjęć, z błędnym balansem bieli ustawionym na światło fluorescencyjne

HDR z 3 zdjęć, z błędnym balansem bieli ustawionym na światło fluorescencyjne

JPG – format plików, w których zastosowana zostaje kompresja statycznych obrazów rastrowych (obrazów złożonych z pikseli o określonym kolorze) o tej samej nazwie. Kompresja JPEG używa algorytmu stratnego. Oznacz to, że podczas kompresji informacji, część z nich zostaje bezpowrotnie stracona.

Zalety:

  • mały rozmiar pliku
  • większa niż w RAW liczba zdjęć w serii
  • jednolity format pliku .jpg, obsługiwany przez wiele programów i urządzeń (telefony, telewizory, ramki itd.)

Wady:

  • stratna kompresja informacji o obrazie
  • mała rozpiętość bitowa–tonalna
  • szybsze niż w RAW uzyskanie przepaleń w białych obszarach i zaczernień w cieniach

RAW – w fotografii cyfrowej rejestracja zdjęć w formacie RAW pozwala na zachowanie najwyższej jakości obrazu oferowanej przez aparat, dając możliwość dokładnej obróbki pliku na komputerze. Format RAW charakteryzuje się dużym zakresem tonalnym, brakiem kompresji stratnej i zawiera zazwyczaj 12 lub 14 bitów na piksel (w odróżnieniu od 8-bitowych plików JPEG).

Plik w formacie RAW uważa się za cyfrowy odpowiednik negatywu, a jego konwersję za wywoływanie. Wywołanie RAW-u można powtarzać dowolną liczbę razy. Nie jest możliwy natomiast proces odwrotny – nie można przekształcić zdjęć np. z formatu JPEG na format RAW, bo część danych uległa bezpowrotnej utracie (pominięciu) w wyniku kompresji stratnej.

Zalety:

  • ogromna ilość informacji o obrazie
  • możliwość zmiany temperatury barwowej zdjęcia po jego wykonaniu
  • możliwość przywrócenia prawie niewidocznych obszarów w światłach i cieniach

Wady:

  • duży rozmiar pliku
  • mniejsza liczba zdjęć w serii niż JPG
  • do jego wywołania konieczny jest dedykowany program graficzny (Lightroom, Photoshop, Capture One)

HDR – technika w fotografii polegająca na wykonaniu kilku ekspozycji tego samego kadru. Składa się z reguły z 3 lub 5 zdjęć, z których część jest niedoświetlona, a część prześwietlona. Dzięki tej technice, otrzymujemy obraz z ogromną rozpiętością tonalną. Zdjęcia wykonujemy z różnicą 1-3 EV (w zależności od tego jak duża rozpiętość tonalna jest danej sceny), a następnie łączymy obraz w jeden plik.

Poprawny balans bieli, ale z przeszkadzającymi na dole kadru, koronami drzew

Poprawny balans bieli, ale z przeszkadzającymi na dole kadru, koronami drzew

Błędny balans bieli ustawiony na światło lampy błyskowej

Błędny balans bieli ustawiony na światło lampy błyskowej

Tak, to wszystko teoria a co oznacza to w praktyce? Wiele osób uważa że “prawdziwy” obraz powstaje tylko fotografując w JPG bo został zrobiony bezpośrednio przez nasz aparat i wygląda tak jak go widzieliśmy, a nie jak widzi go fotograf, wywołując RAW.

Niestety – to błąd. Robiąc zdjęcie w JPG, tak naprawdę cały proces obróbki wykonuje za nas procesor w aparacie. Nie mam więc wpływu ani na ostrość, ani na kolorystykę, kontrast itp. Jeśli prześwietlimy lub nie doświetlimy zdjęcia, praktycznie w JPG nie jesteśmy w stanie tego błędu naprawić. Podobnie rzecz się ma z balansem bieli. Jeśli natomiast korzystamy z formatu RAW, i nie doświetlimy zdjęcia o powiedzmy 2,3, a nawet w niektórych modelach o 5 EV, spokojnie możemy “wyciągnąć” zdjęcie do poprawnych parametrów.

Podobnie ma się sprawa prześwietleń, choć akurat z nimi musimy zawsze uważać, bo kiedy “przepalimy” światła, bardzo ciężko odzyskać z nich szczegóły. Często jest to nawet niemożliwe. Dlatego zdecydowanie lepiej jest zdjęcia nie doświetlić, niż go prześwietlić.

I teraz pytanie dlaczego i po co “wywoływać” RAW? Ano dlatego że jest to plik surowy, bez kolorów, kontrastu, ostrości, może być z błędnym balansem bieli… Inaczej mówiąc: RAW jest odpowiednikiem zdjęcia zarejestrowanego na kliszy aparatu analogowego, a programy Adobe Lightroom, Capture One, Photoshop, to odpowiedniki ciemni, gdzie pracuje się z odczynnikami chemicznymi by uzyskać odpowiednie zdjęcie.

W analogowej ciemni często nie mieliśmy wpływu, jak odbitka zostanie przez laboranta przygotowana, w cyfrowej – mamy nad tym pełną kontrolę od początku do końca. I o ile podczas pięknego, letniego dnia, w samo południe, mamy równe światło i fotografując w JPG zdjęcie będzie piękne, kolorowe, tak przy słabszym oświetleniu, przy wschodach i zachodach słońca zdecydowanie lepiej sprawdzi się RAW. Rozpiętość tonalna między jasnymi a ciemnymi obszarami sceny bywa wtedy tak duża, że mimo iż oko ludzkie widzi te różnice bez problemu, to jednak aparat “widzi” inaczej i nie jest w stanie oddać na zdjęciu tych różnic. Oznacza to tyle, że albo będziemy mieć cienie za ciemne albo tam gdzie jest jasno – będzie zbyt jasno. Rozwiązaniem jest korzystanie z pliku RAW, stosowanie filtrów szarych połówkowych lub wykonywanie zdjęć składających się z kilku ekspozycji tej samej sceny, czyli tzw. techniki HDR.

Poprawnie dobrany balans bieli na etapie "wywoływania" RAW w programie Lightroom

Poprawnie dobrany balans bieli na etapie “wywoływania” RAW w programie Lightroom

Błędny balans bieli ustawiony na cienie, co daje zupełnie nierealną (zbyt żółtą), kolorystykę mgieł

Błędny balans bieli ustawiony na cienie, co daje zupełnie nierealną (zbyt żółtą), kolorystykę mgieł

Pamiętajmy tylko by HDR “wywoływać” tak by zdjęcie wyglądało naturalnie, a nie jak często można spotkać – przeostrzone, przekoloryzowane, nienaturalne. Oczywiście, taki sposób obróbki podoba się wielu ludziom, więc decyzja należy od Was…

Pamiętać należy też, że to fotograf decyduje jakie emocje i co chce pokazać danym zdjęciem. Każdy ma swój sposób obróbki. Jeden lubi cieplejsze barwy, inny duże kontrasty a jeszcze inny woli świat czarno-biały od kolorowego.

Zróbcie pewien eksperyment… “Wywołajcie” RAW, jakikolwiek, tak jak Wam się dziś podoba. Wróćcie do niego jutro, pojutrze, za tydzień i “wywołajcie” ponownie. Efekt Was zaskoczy, gdyż jestem przekonany, że zrobicie to w nieco inny sposób! Oczywiście pod warunkiem, że zrobicie to od zera, a nie skorzystacie z gotowych ustawień, presetów itp. Miłej zabawy i samych udanych kadrów! Bo dobre zdjęcie to takie, które budzi emocje – złe czy dobre, ale emocje!

Michał Sośnicki

 

Skomentuj

XHTML: Możesz korzystać z tych znaczników HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

 


Outdoor Magazyn